Chicha.pl

Blog o Ameryce Łacińskiej

historia paragwaj

Mocarstwo Ameryki Południowej – Paragwaj?…

Batalla de Campo Grande pędzla Brazylijczyka Pedra Américo (1877)

Paragwaj to chyba jeden z najbardziej niepozornych, ubogich i najmniej znanych krajów w Ameryce Łacińskiej. Dlatego dla wielu z Was może być szokiem, że u zarania swojej niepodległości był on potęgą gospodarczą i wojskową. Sąsiedzi musieli się z nim liczyć, nie wyłączając wielkiej Brazylii.

Obszar dawnych redukcji (misji) jezuickich proklamował się republiką w 1813 r., odpierając jednocześnie wojska z Buenos Aires, któremu Paragwaj podlegał w ramach wicekrólestwa La Platy. Pod rządami “El Supremo” (“Najwyższego”) Doktora Francii w l. 1814-1840 przeprowadzono wielki eksperyment społeczny – znacząco ograniczono przywileje Kościoła katolickiego, prowadzono przymusowy metysaż ludności (zakaz małżeństw w ramach jednej rasy). Przede wszystkim jednak – zlikwidowano wielkie majątki, wyrzucono kolonialne elity, a ich ziemię przejęło państwo, które potem ją dzierżawiło drobnym rolnikom. Dzięki temu rosła wydajność rolnictwa, a dodatkowe zyski inwestowano w rozwój pierwszych manufaktur.

Ten model gospodarczy trwał, a wręcz przyspieszył także po śmierci Dr. Francii, za prezydentury Carlosa Antonia Lópeza i jego syna, Francisca Solano Lópeza. Stawiano nowe huty, zakłady zbrojeniowe, stocznie, towary przewożono jednymi z pierwszych kolei żelaznych w regionie (oddana do użytku w 1861 r.). Budowano silniki i statki parowe – w 1856 r. w Paragwaju zwodowano pierwszy w Ameryce Łacińskiej okręt z metalowym kadłubem. W połowie XIX w. Paragwaj był bez wątpienia jednym z najbardziej rozwiniętych państw w Ameryce.

Co zatem poszło nie tak? Otóż zgubę przyniósł przerost ambicji nowo powstającej potęgi.

Wojna trójprzymierza

Prezydent Solano López prowadził awanturniczą politykę zagraniczną i coraz śmielej starał się uzyskać bezpośredni dostęp do Atlantyku. Pretekstem do wcielenia tego planu w życie była interwencja Brazylii i Argentyny w Urugwaju, które chciały obalić rząd sprzyjającego Paragwajowi. Solano López wypowiedział obu państwom wojnę w 1864 r., lecz szybko znalazł się w defensywie, mając przeciwko sobie dwóch silnych sąsiadów i Urugwaj z nowym, wrogim mu rządem. Zawarli oni Trójprzymierze przeciwko Lópezowi.

Paragwajczycy bronili się dzielnie przez sześć lat, lecz nie byli w stanie przeciwstawić się przeważającym siłom przeciwnika. Nie chcieli dać jednak za wygraną: walczyli wszyscy zdolni do tego mężczyźni; gdy ich zabrakło, szła młodzież, a nawet dzieci. 150 lat temu, 1 marca 1870 r. w bitwie poległ marszałek Francisco Solano López, którego ostatnimi słowami miało być zdanie “umieram z moją ojczyzną”. Paragwaj musiał skapitulować.

Zwycięzcy wojny, która przeszła do historii jako wojna Trójprzymierza lub wojna paragwajska, przywłaszczyli sobie około jednej trzeciej terytorium pokonanego kraju. Resztę splądrowali, zniszczyli infrastrukturę i przemysł, wymusili wypłatę olbrzymich reparacji wojennych, a także odwrócili reformy społeczne i gospodarcze Doktora Francii. Kraj znowu znalazł się w rękach kreolskich oligarchów i wielkich latyfundystów. Najbardziej dotkliwe były jednak straty w ludziach – w wojnie zginęła połowa całej populacji Paragwaju, w tym 90 (dziewięćdziesiąt!) procent mężczyzn.

Paragwaj już nigdy się nie podniósł z tej klęski.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *